Η χώρα δεν βρίσκεται απλώς σε μια δύσκολη συγκυρία. Βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή.
Ή θα συνεχίσει στον δρόμο που ήδη οδηγεί σε αδιέξοδο, ή θα αλλάξει πορεία.
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι ούτε προσωρινή ούτε τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών. Ένα οικονομικό και πολιτικό μοντέλο που παράγει ανισότητες, επισφάλεια και κοινωνική κόπωση, ενώ ταυτόχρονα συγκεντρώνει την εξουσία, περιορίζει τη λογοδοσία και υποβαθμίζει τη δημοκρατία.
Στην οικονομία, αυτό το μοντέλο επενδύει στο εύκολο και στο πρόσκαιρο. Τουρισμός και real estate αντί για παραγωγή, γνώση και τεχνολογία. Χαμηλοί μισθοί και επισφάλεια αντί για ποιοτικές θέσεις εργασίας. Δημόσιοι πόροι χωρίς στρατηγικό σχέδιο, ανάπτυξη για λίγους και ανασφάλεια για τους πολλούς.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: ακρίβεια, στεγαστική κρίση, φυγή νέων ανθρώπων, μια κοινωνία που μαθαίνει να ζει με λιγότερα όνειρα. Μια χώρα όπου η επιβίωση παρουσιάζεται ως επιτυχία.
Ταυτόχρονα, έχει διαμορφωθεί ένα πρότυπο εξουσίας που αντιμετωπίζει τους θεσμούς ως εμπόδιο και όχι ως εγγύηση. Παρακολουθήσεις, συγκάλυψη ευθυνών, χειραγώγηση της ενημέρωσης, απαξίωση της Βουλής και της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Όχι ως εξαιρέσεις, αλλά ως μέθοδος.
Η τραγωδία των Τεμπών δεν ήταν μόνο μια εθνική πληγή. Ήταν ο καθρέφτης ενός συστήματος που αρνείται να λογοδοτήσει ακόμη και όταν η κοινωνία απαιτεί δικαιοσύνη.
Αν αυτή η πορεία συνεχιστεί, δεν θα έχουμε απλώς στασιμότητα. Θα έχουμε βαθύτερη κοινωνική απογοήτευση, ενίσχυση του αυταρχισμού και άνοιγμα του δρόμου σε ακόμη πιο αντιδραστικές λύσεις.
Απέναντι σε αυτό, η χώρα χρειάζεται κάτι πολύ περισσότερο από διαχειριστικές βελτιώσεις. Χρειάζεται αλλαγή μοντέλου.
Ένα νέο αναπτυξιακό σχέδιο που να βασίζεται στην εργασία, τη γνώση, την καινοτομία και τη δίκαιη κατανομή του πλούτου.
Ένα κράτος ισχυρό εκεί που πρέπει: στην υγεία, την παιδεία, τις υποδομές, την κοινωνική προστασία.
Μια δημοκρατία ουσιαστική, με ανεξάρτητους θεσμούς, πραγματική λογοδοσία και πολίτες συμμέτοχους, όχι θεατές.
Χρειάζεται μια νέα συλλογική αυτοπεποίθηση. Όχι ψεύτικη αισιοδοξία, αλλά πίστη ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν επειδή υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι να τα αλλάξουν.
Η αλλαγή αυτή δεν θα χαριστεί. Δεν θα έρθει από μόνη της.
Θα είναι αποτέλεσμα σύγκρουσης με κατεστημένα, ρήξης με βολικές «κανονικότητες» και ανάληψης ευθύνης – πολιτικής και κοινωνικής.
Γιατί το πραγματικό δίλημμα δεν είναι αν «πάμε μπροστά ή πίσω».
Είναι αν θα συνεχίσουμε να χάνουμε χρόνο ή αν θα αποφασίσουμε, επιτέλους, να τον διεκδικήσουμε.
Α.Φρουδάκης
