Νέα πολιτική αντιπαράθεση προκαλούν οι δηλώσεις της Λάουρα Κοβέσι για την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.ΑΣ.) να κάνει λόγο για επιχείρηση αποφυγής διερεύνησης σκανδάλων που πλήττουν τη χώρα.
Η τομεάρχης Δικαιοσύνης της ΕΛ.ΑΣ., Μαρία Λεπενιώτη, σχολίασε με αιχμηρή ανακοίνωση τη δικαστική εξέλιξη που αφορά την ανανέωση της θητείας τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων, υποστηρίζοντας ότι οι προειδοποιήσεις της Κοβέσι ενισχύουν τις ανησυχίες για εμπόδια στο έργο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου και η πενταετής θητεία
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου να ανανεώσει για δύο χρόνια τη θητεία τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων, αντί της πενταετούς διάρκειας που ζητούσε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η EPPO προσέφυγε κατά της απόφασης, ζητώντας να εφαρμοστεί η πενταετής ανανέωση. Ωστόσο, η Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη, με ψήφους 72 έναντι 10.
Το σκεπτικό της απόφασης βασίστηκε στο ότι, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, για ζητήματα υπηρεσιακής κατάστασης δικαστικών λειτουργών δικαίωμα προσφυγής έχουν οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι.
Η εξέλιξη αυτή άνοιξε νέο κύκλο συζητήσεων για τη σχέση της ελληνικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και για το κατά πόσο διασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
«Επιβεβαιώνεται η επιχειρούμενη αποφυγή διερεύνησης σκανδάλων»
Η Μαρία Λεπενιώτη επικαλέστηκε την υπεροχή του ενωσιακού δικαίου, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση για τη διάρκεια της θητείας δημιουργεί εμπόδια στο έργο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Όπως ανέφερε, η ανανέωση για πέντε χρόνια είχε αποφασιστεί για τους Ευρωπαίους εισαγγελείς από το αρμόδιο Κολέγιο στο Λουξεμβούργο.
Η ίδια υποστήριξε ότι η άρνηση της πενταετούς ανανέωσης υπονομεύει την προσπάθεια διερεύνησης υποθέσεων και αναζήτησης της αλήθειας, ανεξάρτητα από τα πρόσωπα που ενδέχεται να εμπλέκονται.
Στην ανακοίνωσή της, συνέδεσε ευθέως την εξέλιξη με τις δηλώσεις της Κοβέσι για την Ελλάδα, εκτιμώντας ότι επιβεβαιώνεται η προσπάθεια αποφυγής διερεύνησης σκανδάλων.
Η αιχμή της Κοβέσι για την Ελλάδα
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σε συνέντευξή της στο POLITICO, χαρακτήρισε την υπόθεση της ανανέωσης των θητειών στην Ελλάδα ως την πιο απροκάλυπτη προσπάθεια εκφοβισμού που αντιμετώπισε ο θεσμός κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κινδυνεύει να αποδυναμωθεί σταδιακά εξαιτίας της υποχρηματοδότησης, των καθυστερήσεων και των γραφειοκρατικών εμποδίων.
Οι δηλώσεις της επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα αν οι ευρωπαϊκοί ελεγκτικοί μηχανισμοί διαθέτουν την απαραίτητη ανεξαρτησία και τα μέσα για να διερευνούν αποτελεσματικά υποθέσεις που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Η έρευνα που βρίσκεται στο πολιτικό επίκεντρο
Η αντιπαράθεση συνδέεται και με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις λόγω των ερευνών για πιθανές παρατυπίες στις αγροτικές επιδοτήσεις.
Η Κοβέσι έχει επισημάνει ότι τα αιτήματα άρσης της βουλευτικής ασυλίας δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, αλλά αποτελούν διαδικαστικό μέσο για να μπορέσουν οι εισαγγελείς να διερευνήσουν υποθέσεις και να συγκεντρώσουν αποδεικτικά στοιχεία.
Η θέση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης: από τη μία πλευρά, τίθεται το ζήτημα της προστασίας των θεσμικών διαδικασιών και των δικαιωμάτων των εμπλεκομένων· από την άλλη, η ανάγκη να μην παρεμποδίζεται η διερεύνηση πιθανών παραβάσεων που αφορούν ευρωπαϊκούς πόρους.
Η πολιτική κριτική της ΕΛ.ΑΣ. αποτελεί σαφή τοποθέτηση για την υπόθεση, χωρίς να συνιστά από μόνη της δικαστική διαπίστωση ότι υπήρξε παράνομη παρέμβαση ή πρόθεση συγκάλυψης.
Το κρίσιμο ζήτημα της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης
Η υπόθεση αναδεικνύει μια ευρύτερη θεσμική συζήτηση για τα όρια των εθνικών διαδικασιών και τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι οι έρευνες για πιθανές απάτες και παρατυπίες σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχωρούν με βάση τα στοιχεία, χωρίς αδικαιολόγητα εμπόδια.
Οι εξελίξεις γύρω από τη θητεία των Ελλήνων εντεταλμένων εισαγγελέων και οι δηλώσεις της Κοβέσι αναμένεται να συνεχίσουν να τροφοδοτούν την πολιτική αντιπαράθεση.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: πώς θα διασφαλιστεί στην πράξη ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να ερευνά κάθε υπόθεση που εμπίπτει στις αρμοδιότητές της, χωρίς θεσμικούς περιορισμούς που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την αποτελεσματικότητα του έργου της;
Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών, δηλώσεις Μαρίας Λεπενιώτη και συνέντευξη της Λάουρα Κοβέσι στο POLITICO.