Ακόμη μία κυβερνητική αναδίπλωση βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης.
Αυτή τη φορά, το πεδίο είναι ο συντελεστής δόμησης, ένα ζήτημα που αγγίζει άμεσα την περιουσία των πολιτών, την εικόνα των πόλεων και την ποιότητα ζωής στις γειτονιές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μπροστά στις αντιδράσεις δημάρχων για τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, εμφανίζεται να αφήνει την τελική επιλογή στα χέρια της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Με απλά λόγια, εκεί όπου η κυβέρνηση συναντά αντιστάσεις, η απόφαση περνά στους δημάρχους.
Αυτοδιοίκηση ή μεταφορά πολιτικής ευθύνης;
Η εξέλιξη γεννά εύλογα ερωτήματα. Αν ο σχεδιασμός ήταν εξαρχής τόσο ξεκάθαρος και τόσο σωστός, γιατί χρειάζεται τώρα να διαφοροποιείται ανάλογα με τις αντιδράσεις κάθε δήμου;
Και αν η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί ένα τόσο σημαντικό πολεοδομικό εργαλείο, γιατί η κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει την πλήρη πολιτική ευθύνη για τον τρόπο εφαρμογής του;
Οι δήμαρχοι καλούνται πλέον να πάρουν αποφάσεις που μπορεί να επηρεάσουν καθοριστικά το μέλλον των περιοχών τους. Άλλοι μπορεί να επιλέξουν την εφαρμογή του μέτρου, άλλοι να την απορρίψουν και άλλοι να ζητήσουν αλλαγές.
Οι πολίτες δεν θέλουν άλλες εκπλήξεις στις γειτονιές τους
Για τους κατοίκους, το ζήτημα είναι πολύ πιο απλό από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις και τις πολεοδομικές διατυπώσεις.
Θέλουν να γνωρίζουν τι θα χτιστεί δίπλα στο σπίτι τους, πόσο θα επιβαρυνθεί η περιοχή τους, αν θα υπάρχουν ελεύθεροι χώροι και αν οι υποδομές μπορούν να αντέξουν την πρόσθετη δόμηση.
Δεν μπορεί κάθε φορά που προκύπτει πολιτικό πρόβλημα να αλλάζει ο σχεδιασμός και να αναζητούνται νέοι υπεύθυνοι.
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές
Η υπόθεση του συντελεστή δόμησης αναδεικνύει ένα γνώριμο πρόβλημα της κυβερνητικής πολιτικής: άλλο ο κεντρικός σχεδιασμός στα χαρτιά και άλλο η εφαρμογή του όταν εμφανίζονται κοινωνικές και αυτοδιοικητικές αντιδράσεις.
Η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάζει την απόφαση ως ενίσχυση της αυτοδιοίκησης. Οι επικριτές της, όμως, βλέπουν μια υποχώρηση μπροστά στις αντιδράσεις και έναν τρόπο να μεταφερθεί το βάρος των δύσκολων αποφάσεων στους δημάρχους.
Και το ερώτημα παραμένει: Αν αύριο οι επιλογές προκαλέσουν νέες αντιδράσεις, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη; Το Μέγαρο Μαξίμου ή οι δήμαρχοι;
Γιατί η πολεοδομία δεν είναι προεκλογικό παιχνίδι εντυπώσεων. Είναι το μέλλον των πόλεων και η καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.

Η επιστολή
Το μήνυμα που έστειλαν οι δήμαρχοι στον πρωθυπουργό ήταν, πάντως, σαφές. Δεν αμφισβητούν την ανάγκη να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της αποζημίωσης των δικαιωμάτων δόμησης που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν σε διατηρητέα, μνημεία και ακίνητα τα οποία βαρύνονται με περιορισμούς λόγω αρχαιολογικής προστασίας ή απαλλοτρίωσης για κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους. Θεωρούν ωστόσο ότι η λύση δεν μπορεί να δοθεί φορτώνοντας πρόσθετη δόμηση σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές ή σε περιοχές που προστατεύονται ως κηπουπόλεις.
Στην επιστολή τους υποστηρίζουν ότι οι μελέτες δεν τεκμηριώνουν επαρκώς τις επιπτώσεις της πρόσθετης δόμησης στα οδικά δίκτυα, στις υποδομές, στη στάθμευση και στο περιβάλλον. Παράλληλα, αμφισβητούν τον τρόπο με τον οποίο υπολογίστηκε το διαθέσιμο απόθεμα δόμησης, επισημαίνοντας ότι στους υπολογισμούς περιλαμβάνονται και ακίνητα του Δημοσίου, φορέων του Δημοσίου και του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, στον Βόρειο Τομέα Αθηνών προβλέπεται δυνατότητα πρόσθετης δόμησης εκατοντάδων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων που υπολογίζονται έως τα 584.400 τ.μ.. Οι δήμαρχοι, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η πραγματική επιβάρυνση που προκύπτει από τα στοιχεία της μελέτης είναι μεγαλύτερη, καθώς σε ορισμένους υπολογισμούς περιλαμβάνονται διαφορετικές κατηγορίες ακινήτων ανεβάζοντας το μέγεθος στα 793.546 τ.μ., αμφισβητώντας τη μεθοδολογία με την οποία υπολογίστηκε η πρόσθετη δομήσιμη επιφάνεια.