Πληθωρισμός 5,1% και νέα πίεση από ενέργεια, καύσιμα και υπηρεσίες – Το «καλάθι» ακριβαίνει ξανά και τα νοικοκυριά μετρούν ευρώ προς ευρώ
*Άρθρο – Ανάλυση:
Η ακρίβεια δεν τελείωσε. Απλώς έκανε ένα διάλειμμα. Και τώρα επιστρέφει.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτοξεύθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,8% τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat.
Πίσω από τον αριθμό, όμως, υπάρχει μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα:
οι τιμές πιέζουν ξανά το πορτοφόλι.
Ενέργεια, καύσιμα και υπηρεσίες δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, ενώ το κόστος ζωής παραμένει ήδη σε υψηλά επίπεδα.
Και το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει ακρίβεια.
Το ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει.
ΝΕΟ ΚΥΜΑ ΑΝΑΤΙΜΗΣΕΩΝ;
Η άνοδος του πληθωρισμού αποτελεί σαφές προειδοποιητικό σήμα.
Η ενέργεια βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της νέας πίεσης. Και όταν ανεβαίνει η ενέργεια, δεν αυξάνεται μόνο ο λογαριασμός του ρεύματος.
Ανεβαίνει το κόστος παραγωγής.
Ανεβαίνει το κόστος μεταφοράς.
Ανεβαίνει το κόστος λειτουργίας.
Και τελικά αυξάνεται η πίεση στις τελικές τιμές.
Η ακρίβεια λειτουργεί σαν ντόμινο.
Ένα κόστος αυξάνεται και στη συνέχεια μεταφέρεται από κρίκο σε κρίκο μέχρι να φτάσει στον καταναλωτή.
ΚΑΥΣΙΜΑ: Η «ΒΕΝΖΙΝΗ» ΣΤΗ ΦΩΤΙΑ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ
Τα καύσιμα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την επόμενη περίοδο.
Κάθε αύξηση στην αντλία δεν μένει στην αντλία.
Περνά στις μεταφορές, στις διανομές, στις επιχειρήσεις, στη γεωργία και τελικά στο κόστος των προϊόντων.
Ο καταναλωτής μπορεί να μη βλέπει αμέσως την αύξηση.
Θα τη δει όμως στο τελικό ποσό που θα πληρώσει.
Και εδώ βρίσκεται ο κίνδυνος ενός νέου κύκλου ανατιμήσεων.
ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ: ΤΟ ΚΑΛΑΘΙ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα νοικοκυριά είναι ότι οι τιμές δεν ξεκινούν από μηδενική βάση.
Τα προηγούμενα χρόνια οι καταναλωτές έχουν ήδη αντιμετωπίσει μεγάλες αυξήσεις.
Έτσι, ακόμη και αν ο ρυθμός των ανατιμήσεων μειωθεί, αυτό δεν σημαίνει ότι οι τιμές επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.
Η τιμή που ανέβηκε δεν κατεβαίνει εύκολα.
Και αυτή είναι η μεγάλη παγίδα της καθημερινότητας.
Ο πληθωρισμός μπορεί κάποια στιγμή να μειωθεί.
Το κόστος ζωής, όμως, μπορεί να παραμείνει υψηλό.
ΤΟ ΠΟΡΤΟΦΟΛΙ ΠΙΕΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα.
Είναι το ενοίκιο.
Είναι το ρεύμα.
Είναι τα καύσιμα.
Είναι η θέρμανση.
Είναι οι υπηρεσίες.
Είναι όλα εκείνα τα έξοδα που δεν μπορούν εύκολα να κοπούν από τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Και όταν οι βασικές ανάγκες καταναλώνουν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματος, μειώνονται τα χρήματα για όλα τα υπόλοιπα.
Λιγότερη κατανάλωση.
Λιγότερες αγορές.
Περισσότερη ανασφάλεια.
Και ένας οικογενειακός προϋπολογισμός που βρίσκεται συνεχώς στο όριο.
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥΣ ΜΗΝΕΣ
Το κρίσιμο πλέον είναι η διάρκεια.
Εάν η ενεργειακή πίεση περιοριστεί, μπορεί να υπάρξει σταδιακή αποκλιμάκωση.
Εάν όμως το κόστος ενέργειας και καυσίμων παραμείνει υψηλό και μεταφερθεί ευρύτερα στην οικονομία, τότε το νέο κύμα ανατιμήσεων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια.
Και τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο ο πληθωρισμός.
Θα είναι η αγοραστική δύναμη.
Γιατί άλλο είναι να αυξάνονται οι μισθοί και άλλο να αυξάνονται οι μισθοί ενώ το κόστος ζωής τρέχει ταχύτερα.
Η ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΔΕΝ ΜΕΤΡΙΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ
Οι οικονομολόγοι μιλούν για δείκτες.
Οι οικογένειες μιλούν για το ταμείο.
Ο δείκτης μπορεί να γράφει 5,1%.
Ο καταναλωτής, όμως, βλέπει την απόδειξη.
Βλέπει την αντλία.
Βλέπει τον λογαριασμό.
Βλέπει το ενοίκιο.
Και στο τέλος του μήνα κάνει τον ίδιο υπολογισμό:
πόσα μπήκαν και πόσα έμειναν.
Αυτό είναι το πραγματικό μέτρο της ακρίβειας.
ΤΟ ΡΑΛΙ ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΣΕ – ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΘΑ ΚΡΙΝΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ
Η νέα άνοδος του πληθωρισμού είναι ένα καμπανάκι που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλες οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό.
Σημαίνει όμως ότι η μάχη απέναντι στην ακρίβεια δεν έχει κριθεί.
Το αντίθετο.
Μπαίνουμε σε μια περίοδο όπου ενέργεια, καύσιμα, υπηρεσίες και κόστος διαβίωσης θα συνεχίσουν να καθορίζουν το οικονομικό κλίμα.
Και στο τέλος, ο λογαριασμός καταλήγει εκεί που καταλήγει πάντα:
Στην τσέπη του πολίτη.
*Αντώνης Φρουδάκης
Σύμβουλος ενέργειας
