Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται πως καταφέρνει για άλλη μια φορά να διατηρηθεί στην κορυφή της ισραηλινής πολιτικής σκηνής, παραμένοντας υπηρεσιακός πρωθυπουργός της χώρας.
Παρά το γεγονός ότι ο δεξιός συνασπισμός του έχασε την απόλυτη πλειοψηφία στην Κνέσετ, η απροσδόκητα ισχυρή συσπείρωση των Εβραίων ψηφοφόρων στο πρόσωπό του στερεί από τους πολιτικούς του αντιπάλους κάθε ρεαλιστική προοπτική να τον απομακρύνουν από την εξουσία.
Με την καταμέτρηση των ψήφων να αγγίζει το 86%, οι προβολές των τριών μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων του Ισραήλ φέρνουν το μπλοκ του Νετανιάχου —που αποτελείται από τη Δεξιά, την Ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα— να καταλαμβάνει 53 έδρες στο 120μελές κοινοβούλιο. Η επίδοση αυτή το κατατάσσει καθαρά μπροστά από τη συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, η οποία περιορίζεται στις 48 έδρες.
Το αριθμητικό αδιέξοδο της αντιπολίτευσης
Την ίδια στιγμή, τα κόμματα που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ κατέγραψαν ιστορικό υψηλό, εξασφαλίζοντας 19 έδρες. Αυτή η εξέλιξη καθιστά τον δρόμο του Άιζενκοτ προς την πρωθυπουργία εξαιρετικά στενό έως αδιάβατο. Χωρίς τη στήριξη των αραβικών κομμάτων, ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης δεν διαθέτει τους απαραίτητους αριθμούς για να σχηματίσει κυβέρνηση. Ωστόσο, η πλειονότητα των Εβραίων πολιτικών ηγετών απορρίπτει παραδοσιακά κάθε ενδεχόμενο επίσημης συνεργασίας με τις αραβικές δυνάμεις.
Παρότι η καταμέτρηση των ψήφων συνεχίζεται, τα μέχρι στιγμής ευρήματα διαψεύδουν τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις που προέβλεπαν μια αμφίρροπη μάχη και έδιναν προβάδισμα στον πολυσυλλεκτικό συνασπισμό των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου.
Όσο θα διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης —και ενδεχομένως μέχρι τη διεξαγωγή νέων προσφυγών στις κάλπες το ερχόμενο έτος— ο Νετανιάχου θα παραμείνει στο πρωθυπουργικό γραφείο. Παρά τους θεσμικούς περιορισμούς που συνοδεύουν μια υπηρεσιακή κυβέρνηση, νομικοί και πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι διατηρεί πλήρως τις κρίσιμες εξουσίες, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διαχείριση της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν. Όπως σημειώνει ο Γκάι Λούρι, ερευνητής στο Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, μια υπηρεσιακή κυβέρνηση διαθέτει τυπικά τις ίδιες εξουσίες με μια κανονική, φέροντας παράλληλα «καθήκον αυτοσυγκράτησης» και περιορισμένη διακριτική ευχέρεια σε συγκεκριμένα ζητήματα.
Πολεμική ρητορική και διεθνείς συμμαχίες
Απευθυνόμενος στα μέλη του κόμματός του, του Λικούντ, στις 3 τα ξημερώματα, ο Νετανιάχου απηύθυνε κάλεσμα για τη συγκρότηση «μιας ισχυρής, δεξιάς εθνικής κυβέρνησης». Στην ομιλία του προέβαλε τις στρατιωτικές επιτυχίες της χώρας και έθεσε στο επίκεντρο το ενδεχόμενο νέων κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν σε συντονισμό με τον σύμμαχό του, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες βρίσκονται μπροστά σε μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» για να εξαλείψουν την ιρανική απειλή «μια για πάντα».
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου προέτρεπε τους Ισραηλινούς να στηρίξουν τον Νετανιάχου ώστε οι δύο ηγέτες να «τελειώσουν τη δουλειά» στο Ιράν, δήλωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τα πήγε «πολύ καλά», αποδίδοντας το αποτέλεσμα και στη δική του στήριξη που τον «βοήθησε πολύ».
Η εκλογική εξέλιξη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή. Στην Τεχεράνη, γιγαντοαφίσες με τη μορφή του δολοφονημένου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ υπενθύμιζαν τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του Φεβρουαρίου που πυροδότησαν τον πόλεμο, ενώ δίπλα δέσποζε η εικόνα του σκοτωμένου ηγέτη της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα. «Βλέπω ειλικρινά την πιθανότητα επίθεσης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο 50χρονος Ιρανός πολίτης Αμπντολάχ Καρίμι, εκφράζοντας την ανησυχία του για κλιμάκωση. Αντίστοιχη απογοήτευση επικρατεί και στην Αίγυπτο, όπου πολίτες έβλεπαν τις ελπίδες για απομάκρυνση της ισραηλινής ηγεσίας από τη σκληρή δεξιά ατζέντα να εξανεμίζονται.
Πολιτική αντιπαράθεση και οικονομική αβεβαιότητα
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, ο Γκάντι Άιζενκοτ αναγνώρισε την παραμονή του Νετανιάχου στην υπηρεσιακή πρωθυπουργία, εξαπέλυσε όμως προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο εργαλειοποίησης των θεμάτων ασφαλείας. «Καλώ τους επικεφαλής των σωμάτων ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης: Ο Νετανιάχου είναι ένας υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς λαϊκή εντολή ή την εμπιστοσύνη του λαού. Σταθείτε σταθεροί απέναντι σε κάθε προσπάθεια αμφισβήτησής σας», δήλωσε.
Η προοπτική μιας παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας υπό μια κυβέρνηση μειοψηφίας αποτυπώθηκε άμεσα στις αγορές. Το ισραηλινό νόμισμα (σέκελ) υποχώρησε κατά 1,6% έναντι του δολαρίου, ενώ οι βασικοί δείκτες στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ κατέγραψαν απώλειες που ξεπέρασαν το 3%.
Η δομική μετατόπιση της ισραηλινής κοινωνίας
Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη βαθιά δεξιά στροφή του εβραϊκού εκλογικού σώματος κατά τη διάρκεια των ετών της κυριαρχίας του Νετανιάχου. Η Κεντροαριστερά, που διαδραμάτιζε καθοριστικό ρόλο στις πρώτες δεκαετίες της ιστορίας του Ισραήλ, έχει πλέον συρρικνωθεί σε μια πολιτική μειοψηφία. Σχεδόν το σύνολο των εβραϊκών κομμάτων ευθυγραμμίζεται σήμερα με τη θέση του Νετανιάχου κατά της δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους —μιας λύσης που αποτελούσε τη βάση των διεθνών ειρηνευτικών πρωτοβουλιών από τη δεκαετία του 1990.
Αυτή ήταν η πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, κατά τις οποίες έχασαν τη ζωή τους 1.200 άνθρωποι και 251 οδηγήθηκαν ως όμηροι στη Γάζα, πυροδοτώντας ένα μέτωπο πολέμου σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, που έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 74.000 Παλαιστίνιους σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της περιοχής, έχουν οδηγήσει το Ισραήλ σε αυξανόμενη διεθνή απομόνωση. Παράλληλα, ο ίδιος ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου, καθώς και εγχώριες διώξεις για διαφθορά.
Παρά την πολωτική ατμόσφαιρα, η συμμετοχή έφτασε το 77,7%, σημειώνοντας το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων είκοσι ετών. Ειδικά στους Άραβες πολίτες του Ισραήλ, η προσέλευση ήταν μαζική, ως αντίδραση στη ρητορική και τις πολιτικές της κυβέρνησης. «Αρνούμαστε την κατοχή και τον ρατσισμό, και θα παραμείνουμε εδώ», δήλωσε ο υποψήφιος της Κοινής Λίστας, Φατέν Γκατάς, αποτυπώνοντας το κλίμα συσπείρωσης.
Ωστόσο, η αδυναμία της αντιπολίτευσης να συγκροτήσει πλειοψηφία χωρίς αυτούς επαναφέρει στο προσκήνιο τα ανυπέρβλητα πολιτικά στεγανά της ισραηλινής πολιτικής σκηνής.
in.gr
