Ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2026 κατατίθεται σήμερα στη Βουλή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Η κατάθεση γίνεται μέσα σε μια περίοδο με αρκετές αβεβαιότητες και έντονη γεωπολιτική ένταση. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο δείχνουν αισιόδοξοι — ίσως περισσότερο απ’ όσο δικαιολογείται από την πραγματικότητα, ειδικά στο θέμα των επενδύσεων.
Οι βασικές εκτιμήσεις του προϋπολογισμού
Ο προϋπολογισμός βασίζεται στο ότι η ανάπτυξη της οικονομίας θα έρθει κυρίως από μια μεγάλη αύξηση των επενδύσεων. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση προβλέπει ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν πάνω από 10,6% το 2026 — σχεδόν διπλάσια άνοδος σε σχέση με το 2025, με στόχο να καλυφθεί το «κενό» που χωρίζει την Ελλάδα από τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Με αυτή την εκτίμηση, η κυβέρνηση υπολογίζει ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,4%.
Επίσης, προβλέπει αρκετά υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, στο 3,2% του ΑΕΠ. Το αντίστοιχο ποσοστό στο προσχέδιο του προϋπολογισμού ήταν 2,8%. Η κυβέρνηση πιστεύει ότι το παραπάνω πλεόνασμα θα προκύψει επειδή η οικονομία θα «τρέξει» με 2,4% μέσω:
αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,7%
αύξησης των επενδύσεων κατά 10,6%
αύξησης των εξαγωγών κατά 4,5%
Για τρίτη χρονιά σημαντικό ρόλο θα παίξουν και τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τα οποία φέτος υπολογίζονται κοντά στα 3 δισ. ευρώ. Τον επόμενο χρόνο η προσπάθεια θα επεκταθεί και στους τομείς καυσίμων και καπνικών προϊόντων.
Το ζήτημα του Ταμείου Ανάκαμψης
Η κυβέρνηση θέλει να αξιοποιήσει στο έπακρο τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Υπάρχουν όμως κίνδυνοι, ιδίως ως προς την ολοκλήρωση έργων και μεταρρυθμίσεων.
Αν πάνε όλα καλά, το Ταμείο μπορεί να φέρει επενδύσεις 7,2 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα δάνεια που θα δοθούν για ιδιωτικές επενδύσεις — αν και δεν αναμένεται να διατεθούν όλα.
Παράλληλα, θα συνεχιστούν τα έργα του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ύψους 9,25 δισ. ευρώ, από τα οποία 6,2 δισ. θα προέλθουν από το ΕΣΠΑ.
Το πρόβλημα του πληθωρισμού
Το μεγάλο «αγκάθι» είναι ο πληθωρισμός. Η ΕΚΤ βλέπει ότι ο δομικός πληθωρισμός (ιδίως στις υπηρεσίες) παραμένει υψηλός, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι οι τιμές στην Ελλάδα ίσως αυξηθούν περισσότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αν ο πληθωρισμός δεν πέσει γρήγορα, θα μειωθεί το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών και οι επενδύσεις θα αποδώσουν λιγότερο.
Οι πρόσφατες προβλέψεις της Κομισιόν δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί αργά: στο 2,8% το 2025 και στο 2,3% το 2026. Ο πληθωρισμός χωρίς ενέργεια και τρόφιμα αναμένεται να πέσει, όμως η άνοδος των τιμών ενέργειας ίσως κρατήσει τον συνολικό πληθωρισμό στο 2,4% το 2027.
